کسر اصنام الجاهلیه - ملاصدرا
کسر اصنام الجاهلیه- معرفی اثر
این کتاب یکی از کتب ارزشمند و البته خوش قلم ملاصدرا است. ملاصدرا در این کتاب به فقها، متصوفه، عرفا و فلاسفه ظاهر بین می تازد. از همین جا معلوم می شود ترجمه ای که از این کتاب با عنوان عرفان و عارف نمایان شده، ترجمه درستی نیست.
ترجمه عنوان این کتاب می شود: «شکستن بت های جاهلی»، همین نشان می دهد که ملاصدرا از بت های زنده سخن می گوید. از نگاه ملاصدرا برخی از فقها، عرفا و متصوفه ظاهربین و قشری بت شده اند و مردم جاهل که هنوز در عصر جاهلیت باقی اند، آنها را پیروی می کنند، پس از ما می خواهد تا این بت های جاهلی را بشکنیم. او در این اثر راهکارهای زیادی برای بازشناسی عالم از شبه عالم بر می شمرد.
انگیزۀ ملاصدرا از تألیف این کتاب، دفاع از دین در برابر ورود عقاید باطل و آگاه ساختن مردم از حیلهگری عدهای است که به دروغ خود را در جایگاه اولیاء نشاندهاند. خود در این باره گفته است:
وقتی که دیدم در این دوران-که تیرگیهای نادانی و کوری سرزمینها را فرا گرفته است-عدهای با تمام توان بر همراهی با نادانی و نافهمی در باورها و گفتههای خود اصرار میورزند و در کارهای خود، کنارهگیری و فساد اختیار کردهاند و چون دیدم که خاستگاه این نادانی و بیهودگی در گفتار و رفتار اینان امری است که ظرافت آن پوشیده، فتنهاش بزرگ، آفتش شدید و مصیبتش همه جه پراکنده است و چنین دریافتم که ضرر آن در بیشتر طبائع مأنوس رسوخ کرده و شر آن بر فطرتهای عامی و عقول عادی زیاد گشته است؛ چرا که حیلهگری شیطان خیال را منتهی درجه دریافتهای صاحبان کمال پنداشتهاند .... چون چنین دیدم و دریافتم که برطرف ساختن این شر مسئلهای مهم برای دین بوده، از میان برداشتن این شبهه و زدودن آن از دلهای متعلمین و مبتدئین برای رهایی بخشیدن آنان از وسوسههای شیطان جایگاهی والا دارد، از خداوند طلب خیر کرده، با تقرب به او و توسل به اولیاء حقیقی شریعت و رؤسای عصمت و هدایت -صلوات الله علیهم اجمعین-دست به کار شدم تا وسوسههای آنان را بزدایم و شبهههایشان را برطرف کنم و سفاهتشان را باطل کنم و گرههای آنان را باز کنم، و فریبکاریهای آنها و گمراهیهایشان را ویران سازم و بتهای خیالی آنها را بشکنم و رگهای خیالی آنها را ببرم و رؤیاهایشان را ریشهکن سازم. پس این رساله را نگاشته، آن را "کسر الاصنام الجاهلیة" نامیدم.
